بررسی بدافزار و فایل‌های مشکوک روی سرور

سایت آلوده می‌تواند اعتبار برند را نابود کند؛ نشانه‌ها، اسکن و پاک‌سازی را بشناسید.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ · زمان مطالعه: حدود 3 دقیقه · سطح: کاربردی

چرا این موضوع مهم است؟

موضوع Security یکی از پایه‌های نگهداری سرور است. رعایت آن باعث پایداری بیشتر، کاهش ریسک امنیتی و صرفه‌جویی در زمان پشتیبانی می‌شود.

قبل از شروع، از پیکربندی فعلی و داده‌های مهم نسخه پشتیبان بگیرید تا در صورت نیاز بتوانید به وضعیت قبل برگردید.

پیش‌نیازها

• دسترسی SSH با کاربر root یا کاربر دارای sudo
• Ubuntu 22.04/24.04 یا Debian 12 (سازگاری با توزیع‌های مشابه)
• نسخه پشتیبان از فایل‌ها و دیتابیس‌های مهم

راهنمای گام‌به‌گام

گام 1 — فایل‌های تغییرکرده اخیر را پیدا کنید

فایل‌های تغییرکرده اخیر را پیدا کنید. مقدارهای نمونه را با اطلاعات واقعی سرور خود جایگزین کنید و از اجرای دستور با مقادیر پیش‌فرض پرهیز کنید.

گام 2 — فایل‌های PHP مبهم را بررسی کنید

فایل‌های PHP مبهم را بررسی کنید. برای اطمینان، نتیجه را از یک مسیر دوم (مرورگر، کلاینت یا ابزار مانیتورینگ) هم بررسی کنید.

گام 3 — با ClamAV اسکن کنید

با ClamAV اسکن کنید. این کار را در بازه کم‌ترافیک انجام دهید و در صورت نیاز کاربران را از قبل مطلع کنید.

گام 4 — کرون‌ها و کاربران جدید را چک کنید

کرون‌ها و کاربران جدید را چک کنید. این مرحله را با دقت انجام دهید و خروجی دستور را بررسی کنید تا از اعمال درست تغییرات مطمئن شوید.

گام 5 — نسخه سالم را از بکاپ بازیابی کنید

نسخه سالم را از بکاپ بازیابی کنید. پس از اجرا، وضعیت سرویس و لاگ‌ها را کنترل کنید؛ تغییر بدون بررسی می‌تواند خطای پنهان ایجاد کند.

گام 6 — رمزها و کلیدها را تغییر دهید

رمزها و کلیدها را تغییر دهید. اگر روی چند سرور کار می‌کنید، این مورد را یک‌بار روی محیط تست اجرا و سپس روی تولید اعمال کنید.

نمونه دستورها

find /var/www -type f -mtime -3 -ls
sudo apt install clamav -y
sudo clamscan -r /var/www/html --infected

نکات امنیتی و بهینه‌سازی

• لاگ‌ها را پایش کنید تا رفتار غیرعادی زودتر شناسایی شود.
• تغییرات را مستند کنید تا در آینده یا هنگام تحویل به تیم دیگر قابل پیگیری باشد.
• رمزها و کلیدها را در فایل‌های محافظت‌شده نگه دارید و هرگز در کد یا مخزن عمومی قرار ندهید.

خطاهای رایج و راه‌حل

• خطای اتصال شبکه را با dig، ping و ss بررسی کنید؛ ممکن است فایروال یا DNS مقصر باشد.
• اگر سرویس بالا نیامد، ابتدا journalctl و فایل خطای همان سرویس را بخوانید.
• خطای اتصال شبکه را با dig، ping و ss بررسی کنید؛ ممکن است فایروال یا DNS مقصر باشد.

سؤالات متداول

جمع‌بندی

این آموزش را یک‌بار روی محیط تست تمرین کنید تا در تولید با اطمینان بیشتری اجرا شود.