فعال‌سازی gzip و brotli برای کاهش حجم صفحات

فشرده‌سازی پاسخ‌ها زمان بارگذاری را کم می‌کند؛ تنظیم درست آن برای HTML/CSS/JS ضروری است.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ · زمان مطالعه: حدود 3 دقیقه · سطح: کاربردی

چرا این موضوع مهم است؟

موضوع Performance یکی از پایه‌های نگهداری سرور است. رعایت آن باعث پایداری بیشتر، کاهش ریسک امنیتی و صرفه‌جویی در زمان پشتیبانی می‌شود.

قبل از شروع، از پیکربندی فعلی و داده‌های مهم نسخه پشتیبان بگیرید تا در صورت نیاز بتوانید به وضعیت قبل برگردید.

پیش‌نیازها

• دسترسی SSH با کاربر root یا کاربر دارای sudo
• Ubuntu 22.04/24.04 یا Debian 12 (سازگاری با توزیع‌های مشابه)
• نسخه پشتیبان از فایل‌ها و دیتابیس‌های مهم

راهنمای گام‌به‌گام

گام 1 — وضعیت فعلی فشرده‌سازی را تست کنید

وضعیت فعلی فشرده‌سازی را تست کنید. این کار را در بازه کم‌ترافیک انجام دهید و در صورت نیاز کاربران را از قبل مطلع کنید.

گام 2 — gzip را برای انواع متنی فعال کنید

gzip را برای انواع متنی فعال کنید. این مرحله را با دقت انجام دهید و خروجی دستور را بررسی کنید تا از اعمال درست تغییرات مطمئن شوید.

گام 3 — در صورت پشتیبانی brotli را اضافه کنید

در صورت پشتیبانی brotli را اضافه کنید. پس از اجرا، وضعیت سرویس و لاگ‌ها را کنترل کنید؛ تغییر بدون بررسی می‌تواند خطای پنهان ایجاد کند.

گام 4 — فایل‌های تصویری را از فشرده‌سازی خارج کنید

فایل‌های تصویری را از فشرده‌سازی خارج کنید. اگر روی چند سرور کار می‌کنید، این مورد را یک‌بار روی محیط تست اجرا و سپس روی تولید اعمال کنید.

گام 5 — هدر Content-Encoding را بررسی کنید

هدر Content-Encoding را بررسی کنید. مقدارهای نمونه را با اطلاعات واقعی سرور خود جایگزین کنید و از اجرای دستور با مقادیر پیش‌فرض پرهیز کنید.

گام 6 — قبل و بعد را اندازه بگیرید

قبل و بعد را اندازه بگیرید. برای اطمینان، نتیجه را از یک مسیر دوم (مرورگر، کلاینت یا ابزار مانیتورینگ) هم بررسی کنید.

نمونه دستورها

gzip on;
gzip_types text/plain text/css application/javascript application/json image/svg+xml;
brotli on;
brotli_types text/css application/javascript application/json;

نکات امنیتی و بهینه‌سازی

• تغییرات را مستند کنید تا در آینده یا هنگام تحویل به تیم دیگر قابل پیگیری باشد.
• رمزها و کلیدها را در فایل‌های محافظت‌شده نگه دارید و هرگز در کد یا مخزن عمومی قرار ندهید.
• لاگ‌ها را پایش کنید تا رفتار غیرعادی زودتر شناسایی شود.

خطاهای رایج و راه‌حل

• اگر مطمئن نیستید، تغییر را در محیط تست تکرار کنید و لاگ کامل را برای پشتیبانی بفرستید.
• اگر تغییرات اعمال نشد، کش مرورگر/برنامه و نیاز به reload یا restart را بررسی کنید.
• اگر مطمئن نیستید، تغییر را در محیط تست تکرار کنید و لاگ کامل را برای پشتیبانی بفرستید.

سؤالات متداول

جمع‌بندی

این آموزش را یک‌بار روی محیط تست تمرین کنید تا در تولید با اطمینان بیشتری اجرا شود.